Bezpieczeństwo dzieci w sieci. Poznaj projekty dla szkół

Ministerstwo Cyfryzacji prowadzi kompleksowe działania, które mają chronić dzieci i młodzież w internecie - od zmian legislacyjnych, przez programy edukacyjne dla szkół i rodziców, po narzędzia szybkiego reagowania na niebezpieczne treści.

– mówi minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski.

W ostatnim czasie Sejm uchwalił ustawę ograniczającą korzystanie z telefonów komórkowych w szkołach podstawowych i przedszkolach. Trwają też prace nad ograniczeniem dostępu małoletnich do mediów społecznościowych oraz treści pornograficznych.

Równolegle Ministerstwo Cyfryzacji wdraża unijne rozporządzenie o usługach cyfrowych (DSA), które zmienia fundamentalne podejście do odpowiedzialności platform: zamiast reagować na problemy po fakcie, muszą im aktywnie zapobiegać – poprzez lepszą ochronę małoletnich użytkowników i szybkie usuwanie nielegalnych treści.

Programy edukacyjne – szkoły, nauczyciele, rodzice

Przepisy wyznaczają ramy, ale to edukacja buduje trwałą odporność. Ministerstwo Cyfryzacji realizuje programy skierowane do uczniów, nauczycieli i rodziców. Wśród działań warto wymienić:

- Cyberlekcje 3.0 (cyberprofilaktyka.pl) – projekt realizowany z NASK, który dostarcza nauczycielom 29 gotowych scenariuszy zajęć dostosowanych do każdego etapu edukacji (od klas I–III do szkół ponadpodstawowych). Tematy obejmują m.in. prywatność, cyberprzemoc, dezinformację i cyfrowy dobrostan. Scenariusze są dostępne bezpłatnie na portalu gov.pl i Zintegrowanej Platformie Edukacyjnej.

- OSE IT Szkoła (it-szkola.edu.pl)– platforma oferująca ponad 200 bezpłatnych kursów online z programowania, bezpieczeństwa i sztucznej inteligencji. Skorzystało z niej już 338 tysięcy użytkowników, realizując łącznie 2,3 miliona szkoleń. Kursy dostępne są poza szkołą, w dowolnym czasie i miejscu, a ukończenie każdego z nich potwierdza imienny certyfikat.

- OSEhero (osehero.pl) – program, w którym co roku 2 000 nauczycieli przechodzi szkolenie i wdraża inicjatywy dotyczące bezpieczeństwa w swoich szkołach. Stają się lokalnymi przewodnikami po cyfrowym świecie – dla uczniów, innych pedagogów i rodziców.

- Broń się w necie – program realizowany z NASK i ABW w ramach inicjatywy „Włącz szacunek. Wyłącz hejt” łączący projekty edukacyjne i profilaktyczne związane z bezpieczeństwem w sieci.

- Bezpieczni w Sieci (bezpieczniwsieci.edu.pl) – projekt edukacyjny skierowany do nauczycieli i uczniów klas VII–VIII, oferujący bezpłatną platformę z kursami dotyczącymi m.in. prywatności, cyberprzemocy, nielegalnych treści, dezinformacji i cyfrowej higieny.

- Klub Cyfrowych Możliwości (klubcyfrowychmozliwosci.pl/) – bezpłatne warsztaty dla uczniów klas IV–VIII z zakresu programowania, robotyki, sztucznej inteligencji i bezpieczeństwa w sieci, realizowane przez NASK.

- Szkoła Międzypokoleniowa  – program łączący uczniów z seniorami wokół tematu bezpieczeństwa w sieci. Blisko 1 600 szkół przeprowadziło dotychczas 5 500 warsztatów dla ponad 10 000 osób starszych.

- Safer Internet (saferinternet.pl) – realizowany od 2005 roku przez NASK i Fundację Dajemy Dzieciom Siłę parasol inicjatyw edukacyjnych na rzecz bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w internecie.

Monitoring i szybkie reagowanie

Edukacja działa długofalowo, ale dzieci potrzebują też ochrony w czasie rzeczywistym. Dyżurnet.pl (dyzurnet.pl) to zespół ekspertów NASK przyjmujący zgłoszenia dotyczące nielegalnych treści w internecie. Eksperci analizują nowe zagrożenia, współpracują ze służbami i portalami społecznościowymi, a każde zgłoszenie uruchamia działania zmierzające do usunięcia niebezpiecznych materiałów. Tylko w 2025 roku Dyżurnet.pl otrzymał ponad 9 000 zgłoszeń dotyczących nielegalnych treści z udziałem dzieci.

Dla dzieci i młodzieży, które potrzebują natychmiastowego wsparcia psychologicznego, działa bezpłatny i anonimowy telefon zaufania 116 111 prowadzony przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę – przez całą dobę, przez telefon, czat i wiadomości online.  W 2025 roku konsultanci 116 111 odebrali blisko 80 000 kontaktów i podjęli ponad 1 400 interwencji w sytuacjach zagrożenia życia lub zdrowia.

MC